Crasht Windows met een blauw scherm en een stopcode? Lees wat de code betekent, hoe je de oorzaak vindt in Windows en welke stappen je in welke volgorde zet.
Een blauw scherm (in het Engels BSOD, ‘blue screen of death’) betekent dat Windows zichzelf heeft stilgezet omdat het niet veilig verder kon. Dat gebeurt bij een fout diep in het systeem: in de kern van Windows, in een stuurprogramma (driver) of door hardware die niet goed reageert. Windows schrijft dan zo mogelijk een klein foutverslag weg en start opnieuw op. Hoe het scherm eruitziet, verschilt per Windows-versie: de kleur en de tekst kunnen per versie anders zijn, maar er staat altijd een stopcode op.
De stopcode is een vaste Engelse naam in hoofdletters, zoals CRITICAL_PROCESS_DIED of MEMORY_MANAGEMENT. Ook op een Nederlandstalige Windows blijft die naam Engels. Soms staat eronder bij What failed ook een bestandsnaam die eindigt op .sys: dat is het stuurprogramma dat op het moment van de crash actief was, en vaak de beste aanwijzing die je krijgt.
Eén keer een blauw scherm na een update of een nieuw apparaat is vervelend maar niet meteen ernstig. Komt het terug, dan zit er vrijwel altijd een herhaalbare oorzaak achter: een stuurprogramma dat niet goed samenwerkt met een update, beschadigde systeembestanden, een geheugenmodule die fouten maakt, of een schijf die begint te slijten. Met de stappen hieronder ga je van de snelle, veilige controles naar het zwaardere werk.
Menunamen kunnen per versie of toestel iets anders heten. Loop de stappen op volgorde af en stop zodra het werkt.
Het scherm staat er vaak maar kort. Maak met je telefoon een foto van de hele tekst: de stopcode, een eventuele .sys-naam bij What failed en de QR-code. Weet je de code niet meer, dan vind je hem later terug in stap 3. Met de juiste stopcode kies je hieronder de pagina die bij jouw fout hoort.
Laat de pc gewoon opnieuw opstarten. Denk na wat er vlak voor de eerste crash veranderde: een Windows-update, een nieuw programma of antivirus, een nieuwe printer, webcam, dock of USB-apparaat, of een BIOS-update. Koppel nieuwe apparaten los en kijk of het blauwe scherm wegblijft.
Typ perfmon /rel in het zoekvak van Start of in Uitvoeren (Windows-toets + R). De Betrouwbaarheidscontrole toont per dag rode kruisjes; bij een blauw scherm staat er een melding over het onverwacht afsluiten van Windows met de foutcode erbij. Daarin zie je ook welke update of welk programma op dezelfde dag werd geïnstalleerd. Meer detail vind je in Logboeken (eventvwr.msc) onder Windows-logboeken › Systeem: zoek naar gebeurtenissen met de bron BugCheck.
perfmon /rel
eventvwr.mscBegon het na een update, ga dan naar Instellingen › Windows Update › Updategeschiedenis › Updates verwijderen en verwijder de laatste. Begon het na een nieuw stuurprogramma, open dan Apparaatbeheer (rechtsklik op Start), dubbelklik op het apparaat en kies op het tabblad Stuurprogramma voor Vorig stuurprogramma. Werk daarna stuurprogramma's bij via Windows Update of de website van de fabrikant van je laptop of moederbord.
In de veilige modus start Windows met alleen de basisstuurprogramma's. Ga naar Instellingen › Systeem › Herstel › Geavanceerd opstarten › Nu opnieuw opstarten (Windows 10: Bijwerken en beveiliging › Herstel). Kies daarna Problemen oplossen › Geavanceerde opties › Opstartinstellingen › Opnieuw opstarten en druk op 4 (of 5 voor de veilige modus met netwerk). Crasht de pc in de veilige modus níét, dan ligt de oorzaak vrijwel zeker bij een stuurprogramma of programma, niet bij Windows zelf.
Open Opdrachtprompt als administrator: typ cmd in Start, rechtsklik en kies Als administrator uitvoeren. Voer eerst DISM uit (dat repareert het onderdelenarchief waaruit Windows zichzelf herstelt) en daarna sfc /scannow (dat controleert de systeembestanden zelf). Elk commando kan een tijd duren; laat het venster open tot het klaar is en herstart daarna.
DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth
sfc /scannowTyp mdsched.exe in Start en kies Nu opnieuw opstarten en controleren op problemen. Na de test en het inloggen meldt Windows de uitslag; je vindt hem ook in Logboeken onder Systeem met de bron MemoryDiagnostics-Results. Controleer daarna de schijf met chkdsk C: /f in een Opdrachtprompt als administrator. Omdat C: in gebruik is, vraagt Windows of de controle bij de volgende herstart mag; antwoord met J (op een Engelse Windows: Y) en herstart.
mdsched.exe
chkdsk C: /fBij een crash schrijft Windows meestal een klein foutverslag (minidump) naar C:\Windows\Minidump. Met het gratis programma WinDbg van Microsoft open je zo’n .dmp-bestand en voer je !analyze -v uit; dat noemt vaak het stuurprogramma dat de crash veroorzaakte. Is de map leeg, controleer dan in sysdm.cpl › Geavanceerd › Opstarten en herstel of het wegschrijven van foutopsporingsinformatie aanstaat.
!analyze -vLet op: Hoor je tikkende of klikkende geluiden, of zegt chkdsk dat er beschadigde sectoren zijn? Maak dan eerst een back-up van je bestanden voordat je verder test of repareert. Een slijtende schijf wordt van herhaald proberen alleen slechter.
De meest voorkomende stopcodes hebben een eigen pagina met gerichte stappen:
Kom je er met deze stappen niet uit, of wil je het liever niet zelf doen? We kijken online mee of komen langs. Hulp op afstand kost €20 per uur; komen we langs, dan is de prijs op aanvraag. Je weet vooraf waar je aan toe bent.
Schrijf kort wat er misgaat en wat je al hebt geprobeerd. Kies of we bellen, online meekijken of langskomen.
Nee. Heel vaak is het een stuurprogramma of een update die niet goed samenwerkt. Pas als de geheugentest of schijfcontrole fouten vindt, of als de crashes ook in de veilige modus doorgaan, wordt hardware waarschijnlijker.
Open perfmon /rel (Betrouwbaarheidscontrole) en klik op het rode kruisje van de dag van de crash. Ook in Logboeken onder Systeem staat een gebeurtenis met de bron BugCheck met de code erbij.
Meestal niet. Bestanden die open stonden en niet waren opgeslagen kunnen weg zijn, maar je documenten op de schijf blijven staan. Bij een slijtende schijf is een back-up wel dringend.
Als er een stopcode op stond, ja. De kleur en indeling verschillen per Windows-versie; de stopcode is wat telt.
Hulp nodig van een mens? Computerhulp aan huis · Hulp op afstand · IT-support in jouw plaats · Alle oplossingen